NAZA Venedik’te ödüle uzandı: Gazze belgeseli 25 dakikalık alkışın ardından siyasi fırtına başlattı
Yuval Abraham ve Rachel Szor’un üç yıllık araştırmaya ve 24 İsrailli asker ile istihbarat görevlisinin anonim tanıklıklarına dayanan filmi, 83. Venedik Film Festivali’nde Jüri Özel Ödülü’nü kazandı.
NAZA, 2026 Venedik Film Festivali’nin yalnızca ödül kazanan filmlerinden biri değil; festival salonundan çıkar çıkmaz uluslararası sinema, araştırmacı gazetecilik ve İsrail siyaseti arasında sert bir tartışmanın merkezine yerleşen bir belgesel. İsrailli yönetmenler Yuval Abraham ve Rachel Szor, Gazze’deki askerî hedefleme süreçlerini bu süreçlerin içinde görev yapmış kişilerin ifadeleri üzerinden inceliyor.
Film, 10 Eylül 2026’da Venedik’in ana yarışmasında dünya prömiyerini yaptı. Gösterimin sonunda yaklaşık 25 dakika süren ayakta alkış, festivalin en çok konuşulan seyirci tepkilerinden birine dönüştü. İki gün sonra Maggie Gyllenhaal başkanlığındaki jüri, filme Jüri Özel Ödülü verdi. Ödül, paralel bir bölümden değil, festivalin ana Venezia 83 yarışmasından geldi.
Venedik Bienali’nin resmî film sayfası, yapımı Birleşik Krallık yapımı, 80 dakikalık ve İbranice–İngilizce bir belgesel olarak tanımlıyor. Festival programında NAZA’nın ilk gösterimi 10 Eylül’de Sala Grande’da, ikinci gösterimi ise 11 Eylül’de PalaBiennale’de gerçekleştirildi. Film, ana yarışmaya programın geç aşamasında eklendi; yapım ekibi bu sürenin filmi ve hassas kaynak koruma çalışmalarını tamamlamak için gerekli olduğunu belirtti.
“NAZA” ne anlama geliyor?
Filmin adı, İsrail ordusu ve istihbarat birimlerinde bir saldırıda ölmesi beklenen siviller için kullanılan İbranice bir ifadenin kısaltmasından geliyor. Belgesel, bu kavramın soyut bir askerî hesap olmaktan çıkıp hedef seçimi, saldırı onayı ve öngörülen sivil kayıplar arasındaki ilişkiyi nasıl görünür kıldığını araştırıyor.
Yönetmenlerin aktardığına göre tanıkların bir kısmı hedef belirleme ve istihbarat çalışmalarında doğrudan görev aldı. Görüşmeler, kimliklerin korunabilmesi için üç yıl boyunca büyük ölçüde geceleri, Tel Aviv’deki çatılarda ve gizlilik içinde gerçekleştirildi. Film, yüzleri göstermemenin yarattığı sinemasal zorluğu sesler, duraksamalar ve gece manzaraları üzerinden bir anlatım aracına dönüştürüyor.
Screen Daily’ye konuşan yönetmenler, sinemayı yazılı habercilikten ayıran noktanın yalnızca yeni bilgi vermek olmadığını; tanıkların konuşurken yaşadığı tereddütleri, sessizlikleri ve kendi rollerine ilişkin çatışmalarını da kayda geçirmek olduğunu anlattı. Rachel Szor’un görüntü yönetmenliği, Tel Aviv gecelerinin sakinliğiyle tanıklıklarda tarif edilen yıkım arasındaki ahlaki mesafeyi filmin görsel omurgasına dönüştürüyor.
Film neyi iddia ediyor?
NAZA’daki anonim tanıklar, Gazze’de potansiyel hedeflerin belirlenmesinde yapay zekâ destekli sistemlerin kullanıldığını ve bazı saldırılarda yüksek sayıda sivil kaybının önceden öngörüldüğünü anlatıyor. Film, teknolojinin tek başına karar verdiğini söylemekten çok, verilerin insan karar mekanizmalarıyla birleştiği askerî sistemi ve bu sistem içindeki sorumluluk zincirini sorguluyor.
Belgeselin anlatısı ağır iddialar içerdiği için karşı görüş de önemli. İsrail ordusu, filmdeki suçlamaları reddetti; anonim kaynakların kimliklerinin doğrulanamayacağını savundu ve hedefleme kararlarında son onayın insanlar tarafından verildiğini belirtti. Yönetmenler ise kaynaklarını korumanın gazetecilik açısından zorunlu olduğunu, ifadelerin ve anlatılan olayların doğrulandığını söylüyor. Associated Press’in kapsamlı haberinde hem filmin iddiaları hem de İsrail makamlarının yanıtı birlikte aktarılıyor.
The Guardian’ın Venedik eleştirisi, filmin şiddet görüntülerini çoğaltmak yerine askerî bürokrasinin teknik diline, sesleri ve görüntüleri dijital olarak değiştirilmiş tanıklara ve kararların gündelikleşmesine odaklandığını belirtiyor. Deadline’ın değerlendirmesi ise NAZA’yı, yapay zekâ destekli hedefleme ile insan sorumluluğu arasındaki ilişkinin izini süren sert bir soruşturma filmi olarak ele alıyor.
Tanıklıkların, Gazze’deki sivil ölümlerinin nasıl hesaplandığını ve hedefleme sistemlerinin nasıl işlediğini anlamak için duyulması gerektiğini savunuyorlar.
İddiaları reddediyor; anonim ifadelerin doğrulanamayacağını ve filmin askerî karar süreçlerini bağlamından kopardığını ileri sürüyor.
İlk eleştiriler ve uluslararası dolaşım
NAZA, festival gösterimlerinin hemen ardından eleştirmenlerden güçlü bir ilk karşılık aldı. Rotten Tomatoes’ta erken dönemde yayımlanan 16 eleştirinin tamamı olumlu olarak sınıflandırıldı; bu oran filmin henüz sınırlı festival dolaşımında olduğu ve geniş seyirci oylamasının oluşmadığı dikkate alınarak okunmalı. Eleştiriler özellikle filmin araştırmacı gazetecilik ile görsel sadelik arasındaki dengesini, anonim tanıkları yalnızca “bilgi kaynağı” olmaktan çıkaran kurgusunu ve şehir gecelerini kullanan görüntü yönetimini öne çıkarıyor.
16 erken dönem eleştirisi · Seyirci puanı henüz oluşmadı. Güncel değerlendirmeleri açın.
New York Film Festivali, NAZA’yı 64. festivalinin ana seçkisine ve Kuzey Amerika prömiyerine aldı; gösterimler 26 ve 27 Eylül 2026 için programlandı. MK2 Films dünya satışlarını üstlenirken, Almanya için 1 Ekim 2026 tarihli sinema takvimi duyuruldu. Türkiye dağıtımı ise hâlâ açıklanmış değil.
No Other Land’den NAZA’ya
Yuval Abraham ve Rachel Szor, daha önce Filistinli ve İsrailli dört yönetmenin ortak çalışması olan No Other Land ekibindeydi. Batı Şeria’daki Masafer Yatta bölgesinde ev yıkımlarını ve yerinden edilmeyi izleyen film, 2025’te En İyi Belgesel dalında Oscar kazanmıştı. NAZA, aynı gazetecilik damarını Gazze savaşındaki hedefleme sistemlerine taşıyor; ancak bu kez anlatının merkezinde Filistinli ailelerin günlük yaşamından çok, askerî mekanizmanın içinden gelen İsrailli tanıklar bulunuyor.
Filmin yapımcıları arasında The Guardian’ın belgesel birimi, Harry Davies, Lindsay Poulton, Rachel Szor ve James Wilson yer alıyor. Yürütücü yapımcı Jonathan Glazer, The Zone of Interest ile Oscar kazanan yaratıcı ekibin en bilinen ismi. Uluslararası satışları ise MK2 Films yürütüyor.
Teknik ekipte ses tasarımını Lars Ginzel, Benjamin Hörbe ve Rob Farr üstleniyor. Kurgu Yuval Abraham’ın, görüntü yönetimi Rachel Szor’un imzasını taşıyor. Bu görev dağılımı, yönetmenlerin yalnızca röportajları gerçekleştiren gazeteciler değil; filmin ritmini, görsel mesafesini ve tanıkların anonim kalma biçimini doğrudan kuran yaratıcılar olduğunu gösteriyor.
Venedik’ten sonra İsrail’de siyasi kriz
Ödülün ardından İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu filmi sert biçimde eleştirdi; Kültür Bakanı Miki Zohar yönetmenlerin vatandaşlıktan çıkarılması çağrısında bulundu. Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir ise filmde bilgi veren askerlerle ilgili olası sızıntıların araştırılmasını istedi. Bu açıklamalar, belgeselin içeriğini aşan bir ifade özgürlüğü ve kaynak koruma tartışmasını başlattı.
Reuters’ın aktardığına göre Netanyahu, askerleri “karalayanlara” karşı cezaların ağırlaştırılmasını ve belirli durumlarda vatandaşlığın geri alınmasını öngören düzenlemeler gündeme getirdi. The Guardian ise yaptığı açıklamada filmin üç yılı aşkın araştırmacı gazeteciliğe ve doğrulanmış gizli kaynaklara dayandığını belirterek yönetmenleri savundu.
Yaklaşık 25 dakikalık alkış ne anlatıyor?
Festival alkışlarının süresi tek başına bir filmin sanatsal değerini ölçmez. NAZA örneğinde asıl dikkat çekici olan, seyircinin güçlü tepkisinin ana yarışmadaki resmî jüri kararıyla birleşmesi. Film, haber araştırmasını sinemaya taşırken anonim tanıkları yalnızca bilgi veren sesler olarak değil, kendi sorumlulukları ve sessizlikleriyle yüzleşen karakterler gibi konumlandırıyor.
HemenSeyret Özet
NAZA’nın önemi yalnızca anlattığı ağır iddialardan değil, bu iddiaları askerî sistemin içinden gelen tanıklıklarla sinemasal bir yapıya dönüştürmesinden kaynaklanıyor. Venedik ödülü filmi dünya gündemine taşıdı; İsrail’deki sert siyasi tepki ise belgeselin neden gizlilik içinde çekildiğini daha görünür hale getirdi. Genel gösterime girdiğinde yılın en çok tartışılacak belgesellerinden biri olması bekleniyor.
Künye ve yaratıcı ekip
| Film | NAZA |
| Tür | Araştırmacı belgesel |
| Yıl / Ülke | 2026 / Birleşik Krallık |
| Süre | 80 dakika |
| Diller | İbranice ve İngilizce |
| Yönetmen / Senaryo | Yuval Abraham, Rachel Szor |
| Yapımcılar | Harry Davies, Lindsay Poulton, Rachel Szor, James Wilson |
| Yürütücü yapımcı | Jonathan Glazer |
| Yapım | The Guardian, JW Films |
| Uluslararası satış | MK2 Films |
| Ödül | 83. Venedik Film Festivali · Jüri Özel Ödülü |
Fragman durumu: NAZA için doğrulanmış resmî bir fragman henüz yayımlanmadı. Yukarıdaki video filmin fragmanı değil, Venedik Film Festivali basın toplantısıdır.
Türkiye’de nerede yayımlanacak?
NAZA için Türkiye’de sinema gösterimi veya dijital platform tarihi henüz açıklanmadı. MK2 Films filmin uluslararası satışlarını yürütüyor; yapımın İsrail, Avrupa ve ABD’de dağıtıma çıkarılması planlanıyor. Türkiye’ye ilişkin resmî bir anlaşma duyurulana kadar belirli bir platform adı vermek doğru olmaz.
Durum: Yakında · Türkiye dağıtım ve yayın bilgisi bekleniyor.
Reviewed by Doç.Dr.E.Mahir Gülcan
on
Eylül 17, 2026
Rating:
Hiç yorum yok: