The Peripheral: Huxley ile Matrix arasında unutulmuş bir bilimkurgu
William Gibson’ın iki geleceği birbirine bağlayan romanı, bedeni başka bir zamanda dolaştıran teknolojiyle sınıf iktidarını, felaketi ve özgür iradeyi aynı gerilim hattında buluşturuyor.
ScreenRant’ın önerisi
Matrix’in beden sorusu, Huxley’nin denetim korkusuyla birleşiyor
ScreenRant’ın yeniden gündeme taşıdığı dizi, ilk bakışta tanıdık bir Matrix sorusuyla açılıyor: Bilinciniz başka bir gerçekliğe geçtiğinde oradaki deneyim “sanal” sayılabilir mi? Flynne Fisher, kardeşi Burton için denediği gelişmiş başlığın bir oyun olmadığını; bilincini onlarca yıl sonraki Londra’da yapay bir bedene, yani “peripheral”a aktardığını fark ediyor.
Fakat dizi yalnızca gerçeklik yanılsamasıyla ilgilenmiyor. Gelecekte bilgiye, bedene ve tarihin akışına müdahale edebilen seçkinler; Aldous Huxley’nin Cesur Yeni Dünyada kurduğu düzenin güncellenmiş bir karşılığını oluşturuyor. Kontrol burada haz ve koşullandırma kadar veri, servet ve zaman üzerinde kuruluyor. Bu nedenle The Peripheral, Matrix’in felsefi aksiyonunu Huxley’nin sınıfsal distopyasıyla William Gibson’ın siberpunk siyasetinde buluşturuyor.
İki dünya
Aynı tarihin iki ayrı ucunda verilen bir iktidar savaşı
Teknoloji var, gelecek yok
Flynne; hasta annesi, savaşın sinir sisteminde iz bıraktığı kardeşi Burton ve ekonomik olarak tükenmiş kasabası arasında sıkışmıştır. 3D yazıcılar, drone’lar ve gelişmiş oyun sistemleri gündeliktir; fakat teknolojik ilerleme refah üretmemiştir.
Felaketten sonra steril iktidar
İnsanlığın büyük bölümünü yok eden “Jackpot” sonrasında Londra temiz, sessiz ve görkemlidir. Dev heykeller havayı arıtırken Klept adı verilen seçkinler, Research Institute ile birlikte geçmişin farklı kollarını deney alanına çevirir.
Fikir haritası
Dizinin üç büyük bilimkurgu damarı
Konforla kurulan denetim
Toplumun küçük bir elit tarafından sınıflandırılması ve bireyin sistem içinde işlevsel bir parçaya dönüştürülmesi, Huxley’nin distopyasıyla doğrudan akrabalık kuruyor.
Beden nerede, “ben” nerede?
Flynne’ın bilinci 2032’de kalırken duyuları 2099’daki yapay bedene bağlanıyor. Dizi, simülasyon yerine gerçek bir gelecek kullanarak aynı ontolojik soruyu başka yönden soruyor.
Gelecek eşit dağılmıyor
Teknoloji herkese aynı anda özgürlük getirmiyor. Para, veri ve erişim kimdeyse gelecek de onun mülkiyetine dönüşüyor; dizinin asıl politik gerilimi burada doğuyor.
Roman ve uyarlama
Siberpunk’ın kurucu isminden ekran için yeniden kurulan dünya
Roman iki zamanın birbirini sömürmesini anlatıyor
William Gibson’ın 2014 tarihli romanı, kırsal Amerika’daki Flynne ile yaklaşık yetmiş yıl sonraki Londra’da yaşayan Wilf Netherton’ı birbirine bağlar. 2020’de yayımlanan Agency aynı evreni sürdürür. Scott B. Smith’in geliştirdiği dizi ana fikri korurken karakter ilişkilerini, aksiyon ölçeğini ve geleceğin kurumlarını televizyon ritmine göre yeniden düzenliyor. Jonathan Nolan ile Lisa Joy’un yapımcılığı, Westworlddeki bilinç–beden ve kurumsal iktidar meselelerini bu uyarlamaya taşıyor.
Yaratıcı ekip
Gibson’ın yoğun fikir dünyasını görünür kılan isimler
Oyuncular
İki geleceğin merkezindeki karakterler
7,6/10İzleyici puanı • değişebilir
%7854 eleştirmenin Tomatometer sonucu
57/10020 profesyonel eleştirinin ortalamasıPuanlar zaman içinde değişebilir. Logolara veya kartlara dokunarak ilgili değerlendirme sayfasını açabilirsiniz.
Dizi ilk sezonda anlatısını tamamlamıyor. Prime Video Şubat 2023’te ikinci sezonu onayladı; ancak aynı yıl Hollywood’daki uzun grevlerin yol açtığı üretim gecikmeleri gerekçe gösterilerek yenileme kararı geri çekildi. Dolayısıyla sekizinci bölüm güçlü bir uçurum finali bırakıyor. Buna rağmen dünya tasarımı, oyunculukları ve büyük fikirleri ilk sezonu izlemeye değer, özgün bir bilimkurgu deneyimi hâline getiriyor.
Diziden kareler
Appalachia’dan geleceğin Londra’sına
Resmî fragman
Bir oyun değil: Gelecekten gelen gerçek bir cinayet
Fragman, Flynne’ın gelişmiş oyun başlığını taktığı anda başlayan beden değişimini; 2032’deki ailesine yönelen tehdidi ve 2099 Londra’sındaki iktidar savaşını bir araya getiriyor.
Künye
The Peripheral hakkında
- Özgün ad
- The Peripheral
- Türkçe kullanım
- Peripheral
- Tür
- Bilimkurgu, distopya, gerilim, gizem
- Yapım yılı
- 2022
- Sezon / bölüm
- 1 sezon / 8 bölüm
- Bölüm süreleri
- 55–73 dakika
- Platform
- Prime Video Türkiye
- Uyarlandığı eser
- William Gibson’ın 2014 tarihli The Peripheral romanı
- Yaratıcı
- Scott B. Smith
- Showrunner
- Greg Plageman
- Pilot yönetmeni
- Vincenzo Natali
- Yürütücü yapımcılar
- Jonathan Nolan, Lisa Joy, Scott B. Smith, Greg Plageman, Vincenzo Natali, Athena Wickham, Steve Hoban ve James W. Skotchdopole
- Besteci
- Mark Korven
- Görüntü yönetmeni
- Stuart Howell
- Oyuncular
- Chloë Grace Moretz, Gary Carr, Jack Reynor, T’Nia Miller, JJ Feild, Charlotte Riley, Katie Leung, Eli Goree ve Alexandra Billings
- Durum
- İlk sezon yayında; ikinci sezon iptal edildi
- HemenSeyret
- The Peripheral için HemenSeyret’te ara
The Peripheral’ı Prime Video Türkiye’de aç→Platform erişimi 8 Eylül 2026 tarihinde kullanıcının paylaştığı Prime Video Türkiye bağlantısı üzerinden kontrol edildi. Eleştiri puanları ilgili kaynaklarda değişebilir.
Reviewed by Doç.Dr.E.Mahir Gülcan
on
Eylül 08, 2026
Rating:
Hiç yorum yok: